De partijdigheid van het Sint-Janskruid

Stel, u bent gediagnosticeerd met een matige depressie, u voelt zich neerslachtig en zwaarmoedig, al maanden. U zoekt professionele hulp en uw behandelaar schrijft u medicatie op basis van Sint-Janskruid voor; bekend door het antidepressieve effect ervan (CGB, 2007). Er wordt verwacht hiervan op te knappen in afzienbare tijd, uw depressie zou verminderen en een betere kijk op het leven wordt uw deel. Dat is de verwachting van uw behandeld arts.
Helaas slaat de behandeling met Sint-Janskruid aan, u valt van een milde/matige depressie in een zware depressie. Diverse suïcide-pogingen, gedwongen spoedopname, separaties zijn de realiteit geworden in plaats van die vrolijke uitkijk op het leven.
Wat is er mis gegaan? Dit is niet in één keer te omvatten, maar dit artikel gaat in op een mogelijke oorzaakin het straatje van de stichting. De oorzaak van desinformatie, het gebrek aan informatie of liever gezegd het achterhouden en het niet publiceren van informatie.

We hebben het hier over de term: “Publication Bias”. Oftewel Partijdigheid in Publicatie (=PP: wordt in de literatuur gedefinieerd als “een neiging van de onderzoekers om hun onderzoeksresultaten achter te houden/niet te publiceren vanwege de richting of kracht van de gevonden bewijzen” (Evers, 2000).

PP heeft als potentieel en reeël nadeel dat de behandeleffecten in gepubliceerd onderzoek overschat wordt. Waaruit dan weer volgt dat er onnauwkeurigere beslissingen gemaakt worden (Evers, 2000).

In het geval van de zaak aan het begin van dit artikel is er bewijs gevonden voor een mogelijke verklaring voor het misgaan. Werneke et al. deden een meta-analyse (een onderzoek naar de eerder gedane onderzoeken) over het antidepressieve effect van Sint-Janskruid.

Kort gezegd, de conclusies die waren getrokken op basis van gepubliceerde onderzoeksresultaten gaven aan dat Sint Janskruid een significant resultaat gaf, maar hun meta-analyse weerlegde dit significatie resultaat. Die meta-analyse had ook de onderzoeksresultaten meegenomen van niet-gepubliceerde onderzoeken. Dit zijn dus wel uitgevoerde onderzoeken, maar zijn nooit in een vakblad o.i.d. terecht gekomen.

De conclusie van Werneke et al. is dan ook dat het geneeskrachtige effect van Sint Janskruid helemaal niet zo definitief vaststaat.

Literatuur:
Evers, J.H.L. (June, 15, 2000), Publication bias in reproductive research; Human Reproduction Volume 15, Issue 10, Pp. 2063-2066.

College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CGB), 13 december 2007, “Hyperiplant als eerste geneesmiddel op basis van St.Janskruid geregistreerd”. http://www.cbg-meb.nl/CBG/nl/humane-geneesmiddelen/actueel/20071213_Hyperiplant/default.htm

Werneke U, Horn O, Taylor DM. How effective is St John’s wort? The evidence revisited. J Clin Psychiatry 2004;65:611-7.